Sunnici i szyici: co ich różni, a co łączy? Skąd się bierze konflikt między nimi?

Rozłam społeczności islamskiej sięga siódmego wieku, tuż po śmierci Mahometa. Wtedy też cześć z nich była zdania, iż następca proroka powinien pochodzić z rodziny Mahometa (szyici), natomiast druga część uważała, że ma prawo wybierać przywódców bez powiązań z Mahometem (sunnici). I tak szyici poparli Ali Ibn Abi Taliba - zięcia i kuzyna Mahometa, a sunnici Abu Bakra, człowieka niespokrewnionego z Mahometem. Szyici nie uznawali rządów trzech kalifów wybranych przez sunnitów, uznając wyłącznie Alego za prawdziwego i pierwszego następcę Mahometa.

Na całym świecie według Pew Research Center jest 1,6 miliarda muzułmanów, a czego sunnici stanowią 85 procent. Szyici są większością wyłącznie w Azerbejdżanie, Bahrajnie, Iranie i Iraku. W niektórych krajach, gdzie liczba sunnitów jest znacząca (przekraczająca np. 50 procent) szyitów nie akceptuje się jako muzułmanów. W sunnickich państwach szyici stanowią często biedniejszą część społeczeństwa, często uciskaną i pozbawioną praw obywatelskich oraz politycznych (np. protest w 2011 r. przeciwko korupcji, wysokiemu bezrobociu i dyskryminacji szyitów w Arabii Saudyjskiej).

Dużą rolę odgrywa koncepcja władzy w odłamach islamu. Sunnici w kwestii władzy koncentrują się przede wszystkim na dbaniu o ład i porządek. Religia nie kładzie nacisków na politykę, dlatego arabscy sułtanowie nie musieli być przywódcami religijnymi, lecz ich głównym zadaniem było chronienie wartości i interesów islamu w większym stopniu niż religijnych ideałów. Przeciwieństwem jest wyznawana koncepcja władzy przez szyitów, gdzie imamat jest zarówno władzą świecką jak i religijną.

Również struktura duchowna różni się między odłamami. A dokładnie sam sposób finansowania duchownych. Szyiccy duchowni są finansowani bezpośrednio z opłat wiernych, a więc są niezależni od władzy, natomiast sunnici otrzymują środki z dochodów zebranych przez rząd. Szyici dopuszczają też zastosowanie prawa boskiego w nowych warunkach i sytuacjach, ponieważ imam w szyizmie to święty, będący potomkiem Alego i Fatimy, i jest uważany za nieomylnego. 

W codziennych zwyczajach i praktykach tez występuję kilka różnic miedzy tymi grupami. Sunnici modlą się pięć razy dziennie, a szyici trzy razy. W czasie modlitwy szyici dotykają czołem małego glinianego bloczka, pochodzącego zazwyczaj ze świętego miejsca.

Szyici dopuszczają też zawarcie tymczasowego małżeństwa, tzw. mutah, które jest zawierane na określony czas i zazwyczaj kończy się w momencie powrotu mężczyzny do domu (małżeństwo równoległe). Sunnici nie uznają tego typu związku, natomiast stosują tzw. misjar czyli małżeństwo kontraktowe, które nie ma terminu wygaśnięcia.

Cechami wspólnymi między dwoma nurtami są natomiast: Koran, prorok, wspólne zasady religii oparte na doktrynie jedynobóstwa, proroctwa i eschatologii oraz obrzędy religijne w tym ablucje, post, pielgrzymka i nakaz modlitwy. Największe państwo szyickie to Iran oraz Irak, natomiast państwa sunnickie to przede wszystkim Arabia Saudyjska, Turcja i Egipt. Warto dodać, iż polscy Tatarzy również są sunnitami.

Poniżej mapa ukazująca występowanie szyitów i sunnitów:

Źródła:

Mapa występowanie szyitów i sunnitów: http://iranprimer.usip.org

Aleksandra Dzisiów-Szuszczykiewicz, "Szyici i sunnici na Bliskim Wschodzie odwieczny konflikt czy współpraca ponad podziałami?’’ Biblioteka „Bezpieczeństwa Narodowego” Warszawa 2008.

http://www.wiez.pl/islam/index.php?id=9

 

Czytaj więcej

Dodaj komentarz

4×3 =